Mózgowe porażenie dziecięce jest najczęstszym zaburzeniem ruchu u dzieci – szacuje się, że występuje w około 2,1 na 1000 żywych urodzeń. Choroba po raz pierwszy została opisana już w starożytności – Hipokrates odnotował mózgowe porażenie w pracy pod tytułem „Corpus Hippocraticum”, a obszerniejsze badania podjął dopiero w XIX wieku William John Little, od którego nazwiska wzięła się inna nazwa choroby – choroba Little’a.

MOŻLIWE ZABURZENIA

Mimo że główną cechę MPD stanowią zaburzenia ruchu, to często współistnieją z nimi inne trudności: 28% pacjentów cierpi na epilepsję, 58% przejawia problemy z komunikacją, 42% ujawnia dysfunkcje wzroku, a trudności w uczeniu się dotyczą nawet 56% chorych (23-65%).

PRZYCZYNY

Zdaniem naukowców trzy czwarte przypadków MPD wynika z uszkodzeń mózgu w fazie prenatalnej (problemy w rozwoju wewnątrzmacicznym – narażenie na promieniowanie, infekcje, niedobór tlenu w tkankach). Do uszkodzeń dochodzi jednak również podczas porodu, w ciągu pierwszych miesięcy życia, a nawet – w niektórych przypadkach – we wczesnym dzieciństwie.

DIAGNOZA

Rozpoznanie bazuje w pierwszej kolejności na wglądzie w historię danej osoby i badaniu fizycznym pod kątem ogólnej oceny ruchowej oraz ruchów spontanicznych wśród dzieci w pierwszych czterech miesiącach życia. Kolejny etap badań to obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego lub tomografia komputerowa. Im wcześniej MPD zostanie rozpoznane, tym większe i lepsze szanse na zapewnienie dziecku rehabilitacji. Wczesna diagnoza wyklucza też mylenie choroby z innym zaburzeniem, zwłaszcza jeżeli dziecko ma 18 miesięcy lub mniej.

ODMIANY MPD

Klasyfikacja odmian porażenia mózgowego odzwierciedla obszary mózgu, które są uszkodzone, uwzględniając rodzaje zaburzeń i ograniczeń ruchowych kończyn. Zaburzenia dzieli się na postacie spastyczne (piramidowe), pozapiramidowe (atetoza) i móżdżkowe (ataksja). Dodatkowo możliwa jest postać mieszana, czyli kombinacja cech pozostałych rodzajów.

NAJCZĘSTSZA POSTAĆ

Postać spastyczna jest najczęściej spotykaną postacią MPD – odpowiada za 70% wszystkich przypadków. Osoby nią dotknięte mają wzmożone napięcie mięśniowe w kończynach, które jest leczone metodami ortopedycznymi lub neurologicznymi przez całe życie. W tej postaci choroby może występować klonus (trząs) chorej kończyny, jak również bolesne skurcze mięśni.

LECZENIE

Leczenie mózgowego porażenia dziecięcego to proces trwający całe życie osoby nim dotkniętej i polega na terapii objawowej i zachowawczej. Celem jest umożliwienie rozwoju na wszystkich poziomach funkcjonowania. Do 8. roku życia mózg rozwija się dynamicznie i jest zdolny do przekierowania wielu ścieżek sygnałowych uszkodzonych przez początkowy uraz, dlatego tak istotne jest wczesne rozpoczęcie rehabilitacji dziecka z porażeniem.