Zmora wczasowiczów

Chyba nic nie uprzykrza człowiekowi życia tak jak owady! Nieważne, czy pełzają, biegają, fruwają – większość z nas nie darzy ich sympatią, zwłaszcza podczas letniego wypoczynku. Wielu gatunkom ludzie są niezbędni do przeżycia. Tak jest z cieszącymi się złą sławą komarami. Ich samice pobierają krew od swego człowieczego żywiciela, by następnie przekazać ją złożonym jajom, dla których jest ona niezbędnym źródłem składników odżywczych. Aby znieczulić ofiarę podczas ukąszenia, komarzyca wprowadza do naszego organizmu szereg substancji mogących – niestety – wywołać niepożądaną reakcję alergiczną: w miejscu ukłucia pojawia się świąd, zaczerwienienie, a następnie obrzęk. Chcąc uchronić się przed nieprzyjemnymi skutkami ukąszeń komarów oraz innych insektów, możemy stosować repelenty.

Repellere znaczy odstraszać

Nazwa repelent to synonim środka odstraszającego owady. Jest polskim odpowiednikiem łacińskiego czasownika oznaczającego odstraszanie, odrzucanie. Sięgając po taki specyfik, jesteśmy pełni nadziei na wieczór i noc wolne od ataków żądnych krwi owadów. Najczęściej bowiem najbardziej zależy nam na odstraszaniu fruwających krwiopijców. Należy jednak pamiętać, że działanie repelentów nie dotyczy tylko komarów – specyfiki te mają za zadanie zniechęcać do bliższego kontaktu z nami także kleszcze i meszki.

Zasada działania

Niezależnie od producenta, postaci i składu wszystkie repelenty opierają się o tę samą zasadę działania: środek zastosowany na skórę lub ubranie po chwili zaczyna parować, wytwarzając tym samym warstwę ochronną dla człowieka. Opary repelentu mają nieprzyjemną dla owadów woń i zaburzają ich percepcję, dlatego znacznie trudniej jest im zlokalizować ofiarę, czyli nas (namierzani jesteśmy przez insekty za sprawą woni naszego potu – mieszanki kwasu masłowego i mrówkowego).

Czynniki osłabiające działanie

Należy pamiętać, że na skuteczność repelentu duży wpływ mają: wysoka temperatura otoczenia, siła wiatru oraz silne pocenie się organizmu. Czynniki te osłabiają moc preparatu, powodując jego szybsze parowanie i rozcieńczenie.

Co konkretnie znajduje się w repelentach?

Najpopularniejsze na rynku repelenty zawierają substancję syntetyczną oznaczaną skrótem DEET. Ma bardzo szerokie spektrum działania (odstrasza wszystkie insekty uprzykrzające życie człowiekowi) a także długi okres działania (do trzech godzin po aplikacji, przy zastosowaniu środka o 30 % stężeniu DEET). Niestety wadą repelentów z DEET jest intensywny (nieakceptowalny przez wszystkich) zapach oraz oleista warstwa, którą tworzy na skórze i ubraniach. Ponadto środki te mogą uszkodzić niektóre tworzywa sztuczne, w tym odzież. Środki te o stężeniu wyższym niż 10% nie nadają się dla dzieci poniżej 12. roku życia. Jak zawsze, przed użyciem repelentu, należy wnikliwie zapoznać się z ulotką.

W aptekach i drogeriach spotkamy również specyfiki przeciw owadom bazujące na ikarydynie. Wykazują one równie długie działanie (jeśli stężenie substancji czynnej sięga 20%), a ich przewagą nad wcześniej wskazanymi repelentami jest bezwonność i nieinwazyjność w stosunku do tworzyw sztucznych. Nie tworzą na skórze tłustego filmu i odstraszają różne gatunki insektów. Są bezpieczne dla dzieci.

Trzecim rodzajem substancji czynnej, która ma za zadanie nie dopuścić do nas owadów jest IR 3535, która charakteryzuje się takim samym działaniem jak ikarydyna.

Jeśli zależy nam na substancjach naturalnych, też jesteśmy w stanie walczyć z owadami z ich użyciem! Co prawda czas działania jest znacznie krótszy (do 30 minut), jednak ich nieinwazyjność dla skóry i ubrań sprawia, że wciąż cieszą się dużą popularnością (były znane już w czasach starożytnych). Chodzi o olejki eteryczne, które dobrze sprawdzają się jako repelenty komarów (olejek miętowy, cytronelowy, lawendowy, eukaliptusowy, bazylikowy).

Co wybrać?

Aerozole, kremy, żele, olejki, urządzenia wkładane do kontaktu rozpylające substancję czynną, opaski zakładane na nadgarstek – gama dostępnych repelentów jest dziś bardzo szeroka. Są dostępne w aptekach, drogeriach, na ulicznych straganach w miejscowościach turystycznych. Wielu z nas z pewnością ma swoje preferencje i sprawdzone specyfiki przeciw komarom, kleszczom i meszkom. Jeśli nie mamy pewności, zawsze możemy porozmawiać z farmaceutą, który wyjaśni i doradzi. Każdorazowo czytajmy również ulotki.